Lesexpres Tsjechisch
  loginnaam

wachtwoord

je wachtwoord vergeten?
  Home | Cursus Tsjechisch | Forum | Chat | Bijles | BESTEL HET BOEK | Aanmelden

Les 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | ...

Lestekst | Oefeningen

Les 2

Persoonlijke voornaamwoorden

Mooi zo, je hebt de weg naar les 2 gevonden Na deze les zul je al meteen in staat zijn heel simpele zinnen te maken in het Tsjechisch. Zinnen met een persoonlijk voornaamwoord, een werkwoord en een zelfstandig naamwoord er in.

Laten we beginnen met wat persoonlijke voornaamwoorden. Persoonlijke voornaamwoorden zijn woorden als 'ik', 'jij', 'hij', 'zij', 'het', 'jullie', et cetera. Onderstaand zie je de Tsjechische vertaling van deze woorden:

Persoonlijk voornaamwoord
persoonenkelvoud meervoud
1e persoonik mywij
2e persoontyjij vyjullie
3e persoon, mannelijkonhij onizij
3e persoon, vrouwelijkonazij onyzij
3e persoon, onzijdigonohet onazij

De 2e persoon enkelvoud ty gebruik je alleen bij personen die je goed kent, zoals familie en vrienden, kinderen en huisdieren. Gebruik de 2e persoon meervoud vy, als je iemand aanspreekt die je niet kent (het Nederlandse 'U') of bij meerdere personen (het Nederlandse 'jullie').

Het werkwoord být (zijn)

In een zin is een werkwoord nodig. Laten we beginnen met een vertaling van het werkwoord 'zijn', in het Tsjechisch: být. Zoals in veel talen is dit een onregelmatig werkwoord. De vervoeging van být bij de verschillende persoonlijke voornaamwoorden is als volgt:

het werkwoord 'zijn': být
persoonenkelvoud meervoud
1e persoonjá jsemik ben my jsmewij zijn
2e persoonty jsijij bent vy jstejullie zijn
3e persoonon, ona, ono jehij, zij, het is oni, ony, ona jsouzij zijn

En hieronder de ontkennende vorm van het werkwoord 'zijn': nebýt. Het wordt gevormd door overal ne voor te zetten. De enige uitzondering is de 3e persoon enkelvoud: není:

de ontkenning van 'zijn': nebýt
persoonenkelvoud meervoud
1e persoonjá nejsemik ben niet my nejsmewij zijn niet
2e persoonty nejsijij bent niet vy nejstejullie zijn niet
3e persoonon, ona, ono neníhij, zij, het is niet oni, ony, ona nejsouzij zijn niet

Zelfstandig naamwoord

Zelfstandige naamwoorden zijn woorden om dingen mee aan te duiden. Het zijn woorden als 'huis', 'stad', 'fiets', 'student', et cetera. Vaak kun je er een bepaald lidwoord 'de' of 'het' voor zetten, zoals in: 'de auto', 'het huis', et cetera.

Het Tsjechisch kent ook zelfstandig naamwoorden. Ze zijn ingedeeld in mannelijke, vrouwelijke en onzijdige woorden. Je kunt er eventueel het aanwijzend voornaamwoord: ten (mannelijk), ta (vrouwelijk) of to (onzijdig) voor zetten. Dit woordje komt ongeveer overeen met het Nederlandse 'het' of 'dit', maar het is meestal niet nodig dit te gebruiken:

TsjechischNederlandsgeslacht
ten mužde manmannelijk
ten kamarádde vriendmannelijk
ta ženade vrouwvrouwelijk
ta kamarádkade vriendinvrouwelijk
to autode autoonzijdig
to městode stadonzijdig

Het is overigens zeker niet gebruikelijk om in het Tsjechisch lidwoorden te gebruiken. Dus Student je doma. betekent: 'De student is thuis.' en Já jsem student. betekent 'Ik ben een student.'

Je kunt het geslacht van een zelfstandig naamwoord in het algemeen afleiden van de laatste letter van het woord. Hiervoor gelden de volgende regels:
  • Zelfstandig naamwoorden eindigend op -o en -í zijn onzijdig: město (stad), auto (auto)
  • Woorden eindigend op -a zijn meestal vrouwelijk: řeka (rivier), žena (vrouw), en heel soms mannelijk: turista (toerist)
  • Woorden eindigend op een medeklinker zijn in het algemeen mannelijk: pán (heer), hrad (burcht) en heel soms vrouwelijk: tramvaj (tram)
  • Woorden eindigend op -e kunnen mannelijk, vrouwelijk of onzijdig zijn: soudce (rechter, mannelijk), růže (roos, vrouwelijk), dítě (kind, onzijdig)

Vraagwoorden kdo? en co?

Het vraagwoord Kdo? betekent "Wie?" en het vraagwoord Co? betekent "Wat?". Je plaatst dit woord net als in het Nederlands aan het begin van een vraagzin. Bijvoorbeeld: Kdo mluví česky? = "Wie spreekt er Tsjechisch?" en Co děláš? = "Wat doe je?".

Het woordje to

Het woordje to wordt ook gebruikt om 'het' of 'dit' aan te duiden, als onbekend is over welk geslacht het gaat, en zelfs als het niet duidelijk is of het over dingen of personen gaat. Je komt het tegen in vragen als Kdo je to? "Wie is het?" of Co je to? "Wat is het?", waarbij het antwoord is: To je ... "Het is ..." of ontkennend: To není ... "Het is niet ...".

Een suggestie of verbetering melden

Aangezien je nu echt aan de slag zult gaan met de woordenschat en oefeningen bij les 2 (klik hieronder op 'oefeningen bij les 2'), hier nogmaals de procedure voor het melden van verbeteringen:

Mocht je tijdens het maken van een oefening vinden dat jouw antwoord wel goed is, dan zit er bij de oefening een link 'klik hier als je vindt dat jouw antwoord wel goed is'. Gebruik die link om de suggestie door te geven, dan voeg ik het antwoord toe.




Gratis aanmelden

Heb je nog geen profiel?
Klik dan op 'gratis aanmelden'!



Doorzoek de pagina


www.lesexpres.nl is een website van Lesexpres, ingeschreven bij de kamer van koophandel onder nummer 64711811. Lesexpres hanteert de algemene voorwaarden van FENIT (Branche verenging IT-, Telecom-, Internet- en Office bedrijven in Nederland). Klik hier voor contactgegevens en algemene voorwaarden.