Lesexpres Zweeds
  loginnaam

wachtwoord

je wachtwoord vergeten?
  Home | Cursus Zweeds | Forum | Chat | Bijles | BESTEL HET BOEK | Aanmelden

Les 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | ...

Lestekst | Oefeningen

Les 2

Zelfstandig naamwoord (1)

Zelfstandige naamwoorden zijn woorden om dingen mee aan te duiden en waar je bijna altijd een lidwoord voor kunt zetten. In het Zweeds zijn de zelfstandige naamwoorden ingedeeld in onzijdige en niet-onzijdige woorden. In deze les behandelen we alleen de onbepaalde vorm enkelvoud (‘een’). De onzijdige woorden krijgen in het Zweeds het onbepaald lidwoord ett, en de niet-onzijdige woorden het onbepaald lidwoord en. Een overzicht:

lidwoord en zelfstandig naamwoord
ZweedsNederlandsZweedsNederlands
en pojkeeen jongenett huseen huis
en flickaeen meisjeett breveen brief
en bileen autoett trädeen boom

Er zijn in het Zweeds ongeveer 3x zoveel en-woorden dan ett-woorden. In de loop van de cursus ga je vanzelf aanvoelen of een woord onzijdig of niet-onzijdig is, maar hierbij alvast enkele richtlijnen:
  • Woorden die eindigen op –ing zijn (vrijwel) altijd en-woorden
  • Woorden die eindigen op –are zijn (vrijwel) altijd en-woorden (vaak beroepen e.d.)
  • Woorden die eindigen op –ion zijn (vrijwel) altijd en-woorden
  • Woorden die eindigen op –a zijn meestal en-woorden
  • Woorden die eindigen op –um zijn (vrijwel) altijd ett-woorden
enkele voorbeelden
ZweedsNederlandsZweedsNederlands
en tidningeen kranten stationeen station
en avdelningeen afdelingen blommaeen bloem
en lärareeen leraaren pennaeen pen
en sångareeen zangerett rumeen kamer
en lektioneen lesett museumeen museum

De uitspraak van woorden met een medeklinkercombinatie (bij lektion en station) wordt behandeld in de volgende les

Persoonlijk voornaamwoord (1)

In deze les behandelen we het persoonlijk voornaamwoord als onderwerp van een zin:

ZweedsNederlandsZweedsNederlands
jagikviwij
dujijnijullie
hanhijdezij (meervoud)
honzij (enkelvoud)
denhet (en-woorden)
dethet (ett-woorden)

Let op de uitspraak. Bij han, hon en den is de klinker kort, de heeft een geheel afwijkende uitspraak.

De voornaamwoorden den en det worden gebruikt bij dieren en dingen en zijn dus afhankelijk van het geslacht van het zelfstandig naamwoord dat erop volgt. Bij de overige voornaamwoorden wordt alleen gekeken naar de persoon die het onderwerp van de zin vormt.

Het woord ni kan ook gebruikt worden voor de beleefdheidsvorm U, maar in Zweden wordt meestal gewoon du gebruikt.

Werkwoorden (1)

Om een zin te kunnen maken met een persoonlijk voornaamwoord en een zelfstandig naamwoord, hebben we ook een werkwoord nodig. In het Zweeds worden hierbij 4 groepen onderscheiden:

werkwoorden
groeponbepaalde wijstegenwoordige tijd
1eindigt op -aeindigt op -ar
2eindigt op -aeindigt op –er / eindigt op r
3eindigt niet op –aeindigt op -r
4eindigt op -aeindigt op -er

In de onbepaalde wijs wordt het werkwoord altijd voorafgegaan door het woord att, wat vergelijkbaar is met het Engelse "to". En in de tegenwoordige tijd eindigt een werkwoord altijd op "r".

Bij groep 2 geldt dat als het werkwoord eindigt op –ra of –la de vervoeging van de tegenwoordige tijd gelijk is aan de onbepaalde wijs minus de a (dit heet ook wel de stam van het werkwoord).

Er is maar één vorm voor alle personen (per tijd), dus de vervoeging van het werkwoord geldt voor alle persoonlijke voornaamwoorden die in deze les zijn genoemd.

enkele voorbeelden
groepNederlands woordZweeds woordVervoeging tegenwoordige tijd
1praten, sprekenatt talatalar
1kijkenatt tittatittar
1vindenatt hittahittar
2kopenatt köpaköper
2bellen, opbellenatt ringaringer
2uitvoerenatt utförautför
2nodig hebbenatt behövabehöver
3wonenatt bobor
3zich voelenatt måmår
4schrijvenatt skrivaskriver
4zittenatt sittasitter
4drinkenatt drickadricker

We hebben alle werkwoorden van de cursus Zweeds samengevat in een overzicht. Klik op deze link om het overzicht te bekijken: overzicht alle werkwoorden.

Voorbeeldzinnen: We zien meteen al enkele bijzonderheden van het Zweeds:
  • Woorden die in het Nederlands wederkerend zijn (‘zich’), zijn dit in het Zweeds niet per se.
  • Als ‘kijken naar’ bedoeld wordt, gaat dit in het Zweeds altijd met het voorzetsel .
  • In het Zweeds wordt een taal zonder hoofdletter geschreven.
  • Bij samengestelde werkwoorden zoals ‘uitvoeren’ blijft het voorvoegsel bij het werkwoord staan. Dit soort woorden, waar het zogenaamde partikel vast aan het werkwoord zit, worden onscheidbare samengestelde werkwoorden genoemd. Er zijn ook werkwoorden waar het partikel los achter het werkwoord staat, zoals bijvoorbeeld att hälsa på (bezoeken - voornamelijk van personen). Dit zijn de scheidbare samengestelde werkwoorden. Vaak bestaat het woord ook zonder partikel, maar heeft dan een andere betekenis. Zo betekent att hälsa begroeten. Let op: att titta på is geen scheidbaar werkwoord, dit is gewoon een werkwoord dat toevallig in combinatie met een voorzetsel wordt gebruikt.
Het grootste deel van de Zweedse werkwoorden valt in de eerste groep. Sowieso vallen hierin alle werkwoorden die eindigen op –era. In groep 3 vallen de minste werkwoorden.

De eerste 3 groepen bevatten de zogenaamde zwakke werkwoorden en de laatste groep de sterke werkwoorden. Net als in het Nederlands hebben sterke werkwoorden vaak een klinkerwissel in de verleden tijd. De meeste woorden uit groep 4 hebben wel enige regelmaat, en worden in een latere les onderverdeeld in 5 subgroepen. De overige woorden uit deze groep worden voor deze cursus aangegeven als groep 5 (onregelmatig). Zoals in veel talen zijn de woorden ‘zijn’ en ‘hebben’ onregelmatig. In het Zweeds is de vervoeging in de tegenwoordige tijd als volgt:

de werkwoorden zijn en hebben
groepNederlands woordZweeds woordVervoeging tegenwoordige tijd
5zijnatt varaär
5hebbenatt hahar

Voorbeeldzinnen: Hier valt op dat in het Zweeds veel minder vaak een onbepaald lidwoord wordt gebruikt dan in het Nederlands. Bijvoorbeeld als het gaat om het aanduiden van bezit of van beroep, wordt het lidwoord over het algemeen weggelaten.




Gratis aanmelden

Heb je nog geen profiel?
Klik dan op 'gratis aanmelden'!



Doorzoek de pagina


www.lesexpres.nl is een website van Lesexpres, ingeschreven bij de kamer van koophandel onder nummer 64711811. Lesexpres hanteert de algemene voorwaarden van FENIT (Branche verenging IT-, Telecom-, Internet- en Office bedrijven in Nederland). Klik hier voor contactgegevens en algemene voorwaarden.